Minister Van der Laan (PvdA) overweegt invoering van ruimere leerplicht. Een Maatregel om taalachterstand bij allochtone kinderen tegen te gaan. Dit schreef Van der Laan dinsdag 23 december 2009 in een brief aan de Tweede Kamer.

De minister wil hiermee voorkomen dat jonge kinderen van buitenlandse afkomst al met een taalachterstand aan school beginnen, omdat ze thuis nooit Nederlands horen.
Deze minister is van goede wil en hard bezig. Maar of hij de juiste wegen bewandeld, waag ik te betwijfelen.
Van der Laan ziet een causaal verband tussen het feit dat thuis geen Nederlands wordt gesproken en ‘taalachterstand’ bij kinderen. De minister bedoelt blijkbaar achterstand bij de beheersing van de Nederlandse taal. Waarop is deze aanname gebaseerd? Er zijn taalkundigen die evenwel het standpunt huldigen dat juist het spreken van verschillende talen thuis en op school de taalgevoeligheid van kinderen verhoogt. Diverse studies in Israël hebben dat aangetoond. Evenzeer niets zeggend is ook de stelling van de minister dat kinderen en de maatschappij erbij gebaat zijn wanneer ouders zo goed mogelijk de Nederlandse taal beheersen. Stellig is minister van der Laan hierover. Dit ‘staat onomstotelijk vast’ schrijft hij. Welk wetenschappelijk werk heeft dat aangetoond? 
Hoe komt dan van der Laan tot zulke onbewezen beweringen? Het antwoord op deze vraag valt af te leiden van wat hij zegt op Nu.nl. Daar meldt hij o.m. dat de kinderen die hij voor ogen heeft een twee keer zo grote kans lopen op schooluitval, dat zij de kans dat ze geen baan vinden drie keer zo groot is, en dat ze contact met politie en justitie krijgen vijf keer zo groot is. Deze feiten kloppen wel. Alleen de link die de minister legt naar de (Nederlandse) taalbeheersing zuigt hij uit zijn duim. Een makkelijk herkenbaar factor, de taal. Dat wel.
Doet mij denken aan de man die langdurig bij een lantaarnpaal zoekend en speurend was, eindeloos. Iemand vroeg hem, zoekt u iets? Ja, een sleutel. Hier kwijtgeraakt? Nee, daar verder op. En waarom zoekt u dan hier? Omdat hier licht schijnt.
Dezelfde dag dat de minister zijn voornemens aan de Kamer heeft gestuurd, is het Jaarrapport Integratie 2009 van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bekend gemaakt. En daar komen de onderzoekers met andere berichten. Daar wordt juist aangegeven dat  de positie van immigranten is verbeterd op het gebied van onderwijs, de positie van vrouwen, werkgelegenheid, behuizing én taalvaardigheid. Integratie op veel terreinen is weliswaar een mislukking en de kloof tussen autochtone en allochtone Nederlanders groeit, meldt het rapport, maar om andere redenen dan van der Laan verondersteld en aangeeft. Een groeiend aantal autochtone Nederlanders vreest dat ze zich steeds meer aan de wensen van immigranten moeten aanpassen, rapporteert het SCP. In 2000 was 28 procent het met die stelling eens, tegen 39 procent nu.
En met het standpunt dat men immigratie vaker als een bedreiging van de Nederlandse cultuur ziet, stemde in 2000 26 procent in en nu 39 procent. En dit is volgens het SCP te wijten aan een aanzienlijk wederzijds onbegrip die tussen de verschillende bevolkingsgroepen bestaat “met name tussen moslims en niet-moslims", zo schrijven de onderzoekers. Oftewel tussen dragers van de moderne en de premoderne waarden. En dit is wel wetenschappelijk gegrond. En hier zou minister van der Laan wat aan moeten doen.

In opdracht van Minister Guusje Ter Horst (PvdA) van Binnenlandse zaken, hebben drie heren, Hans Moors, Bob de Graaff en Jaap van Donselaar, onderzoek verricht naar de PVV van Geert Wilders.
Het rapport is nog in concept en dus niet openbaar gesteld. In interviews geven de heren evenwel aan dat uit hun onderzoek blijkt dat Geert Wilders extreem-rechts is te noemen en diens PVV zou de democratie ondermijnen.