Zoek op deze site:

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player




Inhoudsopgave:
1. Home

2. Instituut ICI

3. Publicaties


5. Autobiografie

6. Weblog


8. Contact


 
De structurentheorie: een nieuwe en brede benadering van verschillen
   
De essentie van de structurentheorie komt hierop neer: bij een structuur die betrekking heeft op regels en codes, zoals hierboven aangeduid, passen begrippen die uitdrukking geven aan veel of weinig regels, strak of los, gedetailleerd of globaal. In de structurentheorie worden de termen fijnmazige (F) versus grofmazige (G) structuren gebruikt.

De uitersten van deze F en G structuren bevinden zich op een continuüm tussen enerzijds F: een overwegend volle, gedetailleerde en strakke structuur van omgangscodes en communicatieregels tussen mensen (zoals in Somalië en Marokko) en anderzijds G: ruimere, lossere en globalere stelsel van regels en codes (zoals in Canada, de Verenigde Staten en Nederland).

Dit verschil is niet alleen tussen landen te bespeuren, maar ook tussen groepen, regio's, landsdelen, bedrijven, afdelingen en individuen. Zelfs binnen één en hetzelfde gezin. Met andere woorden: deze benadering is van toepassing op macro-, meso- én microniveau.

M structuur
Tussen de F en de G structuren bevindt zich een mixed (M) structuur. Deze vorm vindt men in Oost-Europa en onder de tweede generatie van migranten waar ook ter wereld. Maar ook in het Caribisch gebied, waar de vrouw door de concubinaatcultuur een bijzondere positie inneemt.

Vier factoren
Dat het ene individu meer tot de F en het andere meer tot de G structuur behoort, wordt toegeschreven aan vier factoren: welvaart, religie, sociaal milieu en het genetisch materiaal van ieder individu. Voor alle vier factoren geldt dat ontwikkeling (positief dan wel negatief) mogelijk is.

Metafoor: diamant en grafiet
Als iemand meer behoort tot de F dan tot de G structuur dan heeft dit vergaande gevolgen voor gedrag, communicatie, beleving en perceptie. Dit verschil in structuur is ook, bij wijze van metafoor, wat diamant van grafiet onderscheidt. Beide zijn opgebouwd uit identiek dezelfde deeltjes: atomen van het element koolstof. En toch vertonen zij immense verschillen.
  • Diamant is zo hard dat je ermee in steen kunt boren,
    terwijl grafiet zo zacht is dat je ermee kunt schrijven
    of smeren.

  • Diamant is transparant voor licht terwijl grafiet zwart is.
  • Diamant is een goede isolator en grafiet is een goede
    geleider voor elektrische stroom.
De verschillen zitten dus niet in de eigenschappen van het basiselement. Waarin dan wel? In de structuur, de manier waarop de atomen zijn gerangschikt: een gelaagde structuur bij grafiet versus een driedimensionale, piramideachtige opbouw met grote stabiliteit bij diamant.

De metafoor is duidelijk: de verschillen tussen mensen zitten niet in de eigenschappen van het basiselement waaruit wij allen zijn opgebouwd en evenmin in het gegeven dat alle mensen op aarde gedragsregels en communicatiecodes kennen, maar in de structuur van die regels en codes.

Het verschil in structuur zorgt, net als in de metafoor, voor verschillen die zo ver van elkaar liggen, dat ze soms diametraal tegenover elkaar staan en elkaar uitsluiten.

Generalisatie versus uniciteit
Een sociologische ordening brengt generalisatie van grote groepen mensen
met zich mee. Dit staat op gespannen voet met de uniciteit van elk individu.
Met de structurentheorie wordt dit dilemma opgelost (zie figuur).

De structurentheorie in beeld: segment en individu daarbinnen



Toelichting: personen a, b, c, etc… kunnen tot het segment F behoren, toch zijn zij verschillend. Hetzelfde geldt voor de andere segmenten.

Let wel: Bij ‘Individu’ dient men dus een aantal puntjes erbij te denken,
gelijk aan het aantal aardebewoners (bijna 7 miljard).

Voorbeelden:
Enkele patronen, die overigens bij de indelingen van dimensies niet worden onderkend, zijn:

  • bij de F structuur is er een grotere noodzaak tot duidelijkheid (en minder nuancering) over de gehele linie, ook ten aanzien van
    de diverse rollen.
  • meer F betekent ook meer collectieve identiteit, dit betekent dat de groep (en niet het individu) centraal staat.
De gevolgen hiervan voor gedrag en beleving reiken heel ver:

  • een extern (in plaats van intern) referentiekader voor goed en kwaad;
  • motivatie door de groep (meer dan de intrinsieke motivatie);
  • bijna alles is persoonlijk; weinig onderscheid tussen persoonlijk en zakelijk;
  • nadruk ligt meer op relatie en vorm en minder op inhoud;
  • het hoogste streven is eer en niet zelfontplooiing.
De consequenties in praktische zin laten zich gemakkelijk raden in allerlei situaties: motivatie, onderhandeling, conflicthantering, etc.

Gevolg voor de motivatieleer
Het doorgronden van de grote verschillen tussen de structuren (F en G) heeft ook gevolg voor de bekende piramide van Maslow. Verplichte kost bij de motivatieleer binnen managementopleidingen, waarmee Maslow de hiërarchie van menselijke behoeften ordent.

Deze piramide van Maslow is wel geldig voor de westers (G) georiënteerde mens (12 % van de wereldbevolking), maar niet voor de gehele mensheid.
Het oosterse (F) deel van de wereld (88%) kent andere behoeften dan het westerse en een andere (F) hiërarchie van behoeften (zie onderstaand figuur).

Piramides van de hiërarchie van menselijke behoeften van Maslow (links) en Pinto (rechts) voor respectievelijk de G en de F structuren.

Gevolg
Het omgaan met verschillen die zover uit elkaar kunnen liggen zoals hierboven is geschetst, met behoud van ieders eigenheid (kernwaarden), is wat de Drie Stappen Methode (DSM) beoogt. Aansluitend op de structurentheorie is de DSM ook van toepassing op macro-, meso- en microniveau.

Beknopt komt de DSM methode hierop neer:

- Stap 1: eigen (cultuurgebonden) normen en waarden (als land, regio, bedrijf, organisatie of individu) leren kennen en vaststellen. Welke regels en codes zijn van invloed op het eigen denken, handelen en communiceren?

- Stap 2: (cultuurgebonden) normen, waarden en gedragscodes van de ander leren kennen (kennis verwerven dus). Bij deze tweede stap worden eerst de meningen over het gedrag van de ander gescheiden van feiten. Gezocht (onderzocht) wordt wat de achtergrond en de ratio zijn van het 'vreemde' gedrag of uiting van de ander.

- Stap 3: vaststellen hoe om te gaan in de gegeven situatie met de geconstateerde verschillen. Vaststellen waar de grenzen (de wettelijke bijvoorbeeld, maar ook de eigen grenzen) liggen voor wat betreft rekening houden met, acceptatie van en aanpassing aan de ander. Deze grenzen aan de ander helder, duidelijk en ondubbelzinnig melden. Deze melding dient te worden afgestemd op de wijze die bij de ander past om hem of haar te bereiken.


Let wel: bij het vaststellen van grenzen, spelen allicht ook realistische factoren als macht en belang een grote rol.

Slot

Wil men profijt hebben van de diversiteit van onze hedendaagse samenleving, dan zijn a) bewustwording,  b) inzicht in de achtergronden van verschillen tussen mensen en c) een methodische aanpak van die verschillen onontbeerlijk.

 
« Vorige pagina Lees verder »
 
 
Copyright © 1982-2010 - ICI - Alle rechten voorbehouden


Home | Wat is ICI | Diversiteit Breed Simulatiespel | Structurentheorie | Toepassingen | Terugkomdag | Wat doet de ICI | Inburgeringscursussen | Theorie | Cursisten ervaringen | Boeken | Interculturele communicatie: Een stap verder | Samen verder | Interculturele communicatie theorie en praktijk | Artikelen | Columns | KPMG & ICI | Achtergrond | Studie en Werk | Bestuurlijke ervaringen | Politieke ervaringen | Prominente ontmoetingen | Visie op integratie | Kort geding | Typeringen door pers e.a. | Weblog | Contact | ENGLISH » Home | What is ICI | What do we do | Wide Diversity Simulation | Structures theory | Applications | Reunion | Settling-in courses | Theory | Comments from our clients | Books | Intercultural communication: A step further | Forward together | Book reactions: Intercultural communication theory and practice | Articles | Columns | KPMG & ICI | Achtergrond | Study and work | Governing experience | Political experience | Prominent meetings | Vision on integration | Press | Weblog | Contact