Zoek op trefwoord [uitgebreid zoeken]

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player







Inhoudsopgave:
1. Home

2. Instituut ICI

3. Publicaties


5. Autobiografie

6. Weblog

7. Contact
 
16.08.2017, 19:39
Weblog overzicht · Zoek een bericht

Bericht - 3431 keer gelezen
Berberse boer en Venloënaar
Waar het werkelijk om gaat, bij ‘verschillen’ tussen nieuwe en oude Nederlanders, ontgaat vele (oude) Nederlanders, geheel. Velen publiceren en soms zelfs promoveren op het onderwerp, maar hebben de essentie, de kern van waar het om draait niet door. Zoals ene Sjaak Koenis, blijkens een stukje in NRC van woensdag 13 december 2006.
“Een Berberse boer en een zakenman uit Casablanca verschillen veel meer dan een Venloënaar en een Amsterdammer”, schreef Koenis.

Met deze stelling bewijst Koenis dat hij geen besef heeft van het verschil tussen moderne en prémoderne waarden van respectievelijk een Berberse boer (Ali) en zijn landgenoot uit Casablanca (Ahmed) versus een Venloënaar (Jan) en zijn landgenoot uit Amsterdammer (Piet). Deze verschillen reiken veel verder dan de verschillen, die er wel zijn, tussen enerzijds Ali en Ahmed en anderzijds tussen Jan en Piet. Een aantal ‘kernwaarden’ met verregaande gevolgen voor gedrag, communicatie, omgang met elkaar, samenwerken en samenleven, bij wijze van illustratie: de ondergeschiktheid van het individu aan ‘de groep’; eer (en eerwraak); positie van de vrouw; veroordeling en minachting van homoseksuelen; de zeer afwijkende opvoedingspatronen van kinderen t.o.v. de westerse idealen (antiautoritair, het bevorderen van kritische instelling, zelfvertrouwen en onafhankelijkheid). Dit doet niets af aan het gegeven dat er ook verschillen zijn tussen landen en ook binnen een land tussen regio's, (sociale) omgevingen en individuen.

Echter, de normatieve verschillen tussen premodern en modern zijn groter, liggen veel dieper en reiken verder. Uit onderzoek blijkt overigens, dat derde generatie Turken, t.a.v. deze kernwaarden, net zo denken als hun grootvaders. Dat blijkt ook uit het afgrijselijk verhaal dat onlangs in Duitsland zich heeft afgespeeld, waarbij de Turkse Hatun Sürücü (23 jaar) werd vermoord door haar jongste broer Ayhan (18 jaar). Het motief? Eerwraak. De zesde eerwraakmoord in Berlijn in vier maanden. Turkse leerlingen van een school in de huurt van de moord stelden tijdens een discussie in de klas onomwonden dat Sürücü haar dood aan zichzelf te danken had. „Ze kreeg haar verdiende loon. De hoer leefde als een Duitse.”, stelde een 14 jarige leerling.

Ook ene Juliette Schaafsma, medio december 2006 gepromoveerd aan de universiteit van Tilburg reduceert ‘verschillen’ tot gebeds-, kleding- en voedsel voorschriften. Schaafsma nam bij vijftien Nederlandse organisaties 219 diepte-interviews af, bij allochtonen en autochtonen. Schaafsma wilde ook weten in hoeverre werkgevers en werknemers vinden dat er op de werkvloer rekening moet worden gehouden met culturele of religieuze gebruiken zoals gebeds-, kleding- en voedselvoorschriften en feestdagen. Resultaat: Autochtonen en allochtonen blijken doorgaans bereid rekening te houden met verschillen in leefgewoontes zoals kleding- en gebedvoorschriften. Allicht. Maar daar ziet ‘m niet in. Niet gebeds-, kleding- en voedselvoorschriften bepalen de menselijke communicatie, het gedrag en de interpersoonlijke verhoudingen, maar de veel dieper liggende normatieve ‘kernwaarden’. Ook het verslag van Elsbeth Stoker in de Volkskrant 13 januari 2007 is illustratief. Bij wie klopt Stoker aan, naast mensen van ‘de wekvloer’, voor een wetenschappelijk-deskundig analyse van een SER rapport over allochtone jongeren? Bij de man “die zich al sinds de jaren tachtig bezighoudt met achterstand met etnische minderheden op de arbeidsmarkt”, schrijft Stoker. Dezelfde man die eveneens de SER-commissie adviseerde bij haar advies. Dat is Justus Veenman. Veenman: “Het is verdraaid lastig om te komen met nieuwe aanbevelingen”. En hij vervolgt: “Het is best frustrerend om te constateren dat de situatie onvoldoende is veranderd. De vraag hoe, is nog steeds niet helemaal beantwoord”.

Weet u wat ook frustrerend is? Om steeds maar dezelfde ‘wijzen’ te raadplegen, die alsmaar dezelfde ‘recepten’ voorschrijven vanuit dezelfde beperkte denkkader van de ‘witte, midden- en hoge klasse populatie’ die geen benul heeft hoe diep gaat de kloof tussen de moderne en de premoderne waarden. En maar zich verbazen ‘hoe komt het toch dat alle inspanningen, adviezen, onderzoeken en projecten ten spijt’, nog steeds sprake is van zorgwekkende ontwikkelingen.

Tot op heden gaat het, nog steeds, bij overheid, media en anderen als volgt. Je raadpleegt een geneesheer die een bepaald recept voorschrijft. Het recept blijkt niet te werken. En wat doe je vervolgens? Je gaat weer naar dezelfde geneesheer en die schrijft hetzelfde recept weer voor. Iets nieuws dan, een Task force Jeugdwerkloosheid. En wie vraag je om die te leiden? Een Hans de Boer! Dan maar een parlementair onderzoekcommissie. Wie ging die leiden? Ene Stef Blok. In het meest gunstig geval, weten de Boer en Blok net zoveel en denken zij net zo als Koenis, Schaafsma en Veenman. Het resultaat is dan niet moeilijk te voorspellen.

“Dat er iets moet veranderen is hoognodig”, tekent Stoker op uit de mond van Marten Heeremans, human resources-manager van Nissan Motor Parts Center Europe. En hij vervolgd: “Omdat er bij Nissan niet één manier van denken is, is de creativiteit gestegen. Dat levert nieuwe ideeën op en is goed voor de productie”. Wanneer zou deze boodschap tot de media, de politiek, de overheid, bedrijven en anderen doordringen?

Ik weet het wel, het is volstrekt on-Nederlands om deze kwestie op deze confronterende wijze aan de orde te stellen. Niettemin, het moet eens hardop, scherp en duidelijk worden neergezet. Het algemeen maatschappelijk belang acht ik in dezen van groter betekenis dan of ik ‘leuk gevonden zal worden’, een oer Hollands diep geworteld kenmerk.

Prof. dr. David Pinto
Hoogleraar/directeur
Intercultureel Instituut (ICI)

 
Copyright © 1982-2010 - ICI - Alle rechten voorbehouden